Phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp (H.pylori)

13 677 đã xem

Hiện nay đã có rất nhiều phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp được áp dụng trong lâm sàng và trong nghiên cứu. Tuỳ theo phương pháp đó có cần qua nội soi dạ dày tá tràng hay không hay không, người ta chia làm hai nhóm là: các phương pháp xâm lấn (invasive) và các phương pháp không xâm lấn (non- invasive).

Xem thêm: Thuốc điều trị vi khuẩn Hp | Phác đồ điều trị vi khuẩn Hp

Phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp (H.pylori) 1

Hiện nay đã có nhiều phương pháp khác nhau để kiểm tra nhiễm khuẩn Hp nhanh chóng

Các phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp có xâm lấn

Qua nội soi dạ dày và lấy các mảnh sinh thiết để xét nghiệm. Phương pháp này cho phép kiểm tra được hình thái tế bào, xác định được chủng Hp, nuôi cấy và làm được kháng sinh đồ để xem vi khuẩn Hp nhạy cảm với loại kháng sinh nào.

  • Test Urease: Dựa trên cơ sở Hp tiết ra nhiều men Urease đã phân huỷ urea thành amoniac và làm cho môi trường trở nên kiềm tính, từ đó làm dung dịch ure-Indol màu vàng chuyển sang màu hồng tím trong môi trường kiềm. Nhưng hạn chế của phương pháp này là độ nhạy thấp, cần phải có ít nhất 105 vi khuẩn trong mảnh sinh thiết mới đủ để làm dung dịch đổi màu, ngoài ra cuối đợt điều trị, không thể dùng test này để chẩn đoán vì có thể vi khuẩn vẫn còn, nhưng số lượng còn ít, không đủ để làm dung dịch đổi màu. Nếu đọc kết quả sau 24 giờ độ nhạy sẽ có thể cao, nhưng không còn có giá trị của một xét nghiệm nhanh, ngoài ra độ đặc hiệu giảm do một số vi khuẩn tiết men Urease có ở miệng như Streptococcus, Staphylococus có thể là nguyên nhân của kết quả dương tính giả. Gastrospirillum hominis, cũng có thể gây ra phản ứng dương tính. Phương pháp cho độ nhậy (93-97%), độ đặc hiệu (95-100%).
  • Phương pháp mô bệnh học: Bệnh phẩm được cố định bằng Formol 10% được xử lý theo phương pháp thông thường, cắt mảnh 4 – 6 mm. Nhuộm màu bằng nhiều phương pháp như: Hematixyline – eosine (H.E), Warthin- Starry, Giemsa, nhuộm Acridine- Orange và nhuộm hoá mô miễn dịch với kháng thể không đánh dấu, nhuộm Peroxydase- Antiperoxydase. Trong các phương pháp trên, nhuộm Giemsa thường được áp dụng hơn cả vì đơn giản, rẻ tiền, cho kết quả nhanh. Quan sát dưới kính hiển vi thấy H.pylori thường nằm trong các khe và trên bề mặt của niêm mạc. Ưu điểm của phương pháp này là có thể áp dụng được ở hầu hết các cơ sở y tế. Phương pháp cho độ nhậy > 95%, độ đặc hiệu (94-98%).
  • Phương pháp nuôi cấy: Mảnh sinh thiết được nghiền trong 0,5 ml nước muối sinh lý trong vài giây, sau đó được cấy vào môi trường cấy. H.pylori là một loài vi khuẩn yếu và khó nuôi cấy. Nhiệt độ môi trường phải luôn ở 370C. Quan sát hàng ngày sẽ thấy các khuẩn lạc tròn, sáng sau 3 ngày. Phương pháp này có độ đặc hiệu và độ nhạy cao và đặc biệt cần thiết trong các trường hợp cần phải thử độ nhạy của kháng sinh trong điều trị H.pylori. Phương pháp cho độ nhậy (70-80%), độ đặc hiệu 100%

 Các phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp không xâm lấn

Có nhiều phương pháp không xâm lấn đã được sử dụng, tuy nhiên 3 phương pháp sau được sử dụng nhiều nhất vì cho độ nhậy và độ đặc hiệu cao, dễ sử dụng và ngày càng được ứng dụng nhiều.

  • Test thở CO2 phóng xạ: Dựa trên khả năng của H.pylori phân huỷ ure thành amoniac và CO2. Cho bệnh nhân uống một dung dịch ure phóng xạ C13 hoặc C14, khi có mặt H.pylori thì ure phóng xạ này sẽ bị phân huỷ và giải phóng ra CO2 phóng xạ, chất này được hấp thụ vào máu và được thải ra qua phổi  trong khí thở ra, sau đó người ta đo CO2 phóng xạ trong vòng 1 giờ. Các mẫu khí thở ra được phân tích tìm phóng xạ bằng máy đếm nhấp nháy. Phương pháp cho độ nhậy 85%, độ đặc hiệu 79%.
  • Test thở với ure phóng xạ C13

Ưu điểm là không bị nhiễm xạ, an toàn nhưng cần phải phân tích qua máy quang phổ kế. Có thể dùng được cho phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em.

Đánh giá kết quả bằng chỉ số DOB, nếu DOB> 4% là có nhiễm H.pylori và DOB< 4% là không nhiễm H.pylori.

Trước khi làm test hơi thở, bạn có thể yêu cầu kỹ thuật viên cho biết, bạn đang chuẩn bị được làm xét nghiệm hơi thở với chất có phóng xạ hay không.

  • Test thở với ure C14

Phân tích với máy đếm nhấp nháy có giá thành rẻ hơn nhưng có nhiễm xạ với liều nhỏ (1/1000 lần so với chụp Xquang). Không nên dùng test này cho phụ nữ trong tuổi sinh nở, có thai, cho con bú và trẻ nhỏ vì bản chất C14 là chất phóng xạ.

Cần làm gì trước khi làm các kiểm tra nhiễm Hp bằng test thở

- Bệnh nhân phải ngưng các thuốc kháng sinh và thuốc chứa bismuth 4 tuần; ngưng thuốc sucralfat và thuốc ức chế bơm proton 2 tuần; phải nhịn đói 6h trước khi làm test.

Đánh giá kết qua qua thông số DPM (độ phân giải của chất phóng xạ trong một phút)

DPM< 50: không nhiễm H.pylori

DPM 50-199: không xác định có nhiễm H.pylori.

DPM> 200: có nhiễm H.pylori

  • Test huyết thanh: Dựa trên cơ sở tìm thấy kháng thể H.pylori trong huyết thanh. Người ta sử dụng phương pháp sắc ký miễn dịch để phát hiện các kháng thể IgG đặc hiệu trong huyết thanh bệnh nhân có nhiễm H.pylori, phương pháp cho kết quả nhanh, không phức tạp. Dùng để chẩn đoán một bệnh nhân mới, hay nghiên cứu dịch tễ học. Không dùng để theo dõi điều trị vì tỉ lệ IgG giảm rất chậm. Phương pháp cho độ nhậy (95-100%), độ đặc hiệu (91-98%). Tuy nhiên, phương pháp này thường hay cho kết quả dương tính giả vì cho dù vi khuẩn Hp không có trong dạ dày, kháng thể kháng Hp vẫn có thể lưu hành trong máu một vài năm, thậm chí là nhiều năm sau đó. Chính vì vậy, đây không phải là loại xét nghiệm tin cậy, được khuyến cáo sử dụng trước và sau khi điều trị. Lưu ý, chỉ sử dụng phương pháp này khi không có sẵn phương pháp nào có độ tin cậy cao hơn.
  • Xét nghiệm tìm kháng thể H.pylori trong phân (H.pylori stool antigen test):  Phương pháp này phát hiện kháng nguyên H.pylori trong phân, có giá trị trong chẩn đoán nhiễm H.pylori ở trẻ em, người lớn, có thể sử dụng trong đánh giá kết quả điều trị. Phương pháp cho độ nhậy (91-98%), độ đặc hiệu (94-99%).

Theo Hội tiêu hóa Việt Nam

Gastimunhp - Khắc tinh của vi khuẩn Hp
Có thể bạn quan tâm: ,

Bình Luận Của Khách Hàng

Có 42 bình luận
  1. Phan Thi Thanh Hà says:

    Dạ cho hỏi bác sĩ là kết quả: MIỄN DỊCH:
    H.Pylori IgM. Positive 53.43
    H.Polori IgG. Positive 71.85

    Xin hỏi Bác Sỉ la kết quả này có ổn kg Bác Sỉ. Dạ xin cảm ơn ạ.

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Kết quả này sẽ có giá trị dương tính nếu đây là lần đầu tiên bạn tiệt trừ Hp.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

  2. Test HP qua xét nghiệm máu độ chính xác cao k?

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Xét nghiệm máu tìm kháng nguyên kháng Hp là phương pháp có độ tin cậy thấp nhất và không được khuyến cáo sử dụng để chuẩn đoán cũng như theo dõi trong quá trình điều trị.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

  3. Duong dinh cuong says:

    Bac si cho hoi xet nghiem huyet thanh helicobacter pylori lgG:pos 48,8 U/ml (<12u/ml) VA lgM: NEG 11,0 U/ml(<12u/ml) .nghĩa là gì ahj. Cám ơn bác sĩ

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Kết quả IgG dương tính nghĩa là bạn có kháng thể kháng Hp lưu hành trong máu, điều này cho thấy bạn có thể từng nhiễm Hp; IgM âm tính nghĩa là không có khuẩn Hp ở trạng thái hoạt động. Tuy nhiên xét nghiệm máu không phải cơ sở để chuẩn đoán bệnh dạ dày do vi khuẩn Hp. Trong trường hợp có triệu chứng của bệnh dạ dày bạn cần nội soi để kiểm tra chính xác.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

  4. Test H. Pylori – IgG. 36.14 POS,
    ( Normal: < 20 UI/mL) em xet nghiem ket qua nhu the la sao vay bac si

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Kết quả xét nghiệm cho biết bạn có kháng thể kháng Hp lưu hành trong máu, nhưng không đồng nghĩa với việc bạn nhiễm khuẩn Hp hoặc có bệnh lý dạ dày, vì vậy nếu chỉ có kết quả xét nghiệm máu thì không đủ cơ sở để quyết định điều trị.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

  5. Thái Hà says:

    e muốn hỏi uống calci có gây viêm loét dạ dày ko? nếu có thì cơ chế gây viêm thế nào a.

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Nếu sử dụng loại calci dạng muối carbonat lâu dài thì có khả năng gây ra bệnh lý dạ dày. Nguyên nhân là khi đưa vào dạ dày 1 loại có tính kiềm thì theo phản xạ dạ dày sẽ tăng tiết acid để đảm bảo độ pH, vì vậy sử dụng lâu dài gây ra tình trạng tăng tiết acid dịch vị dẫn tới bệnh lý dạ dày.

  6. Cho em hỏi em có xét nghiệm máu, chỉ số Hp test-IgG: Pos 174.00U/ml Hp test-IgM: NEG <10 U/ml. Cho e hỏi tình trạng với diễn biến bệnh của e có nặng ko ạ bác sĩ?

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Kết quả xét nghiệm cho thấy bạn không có vi khuẩn Hp ở trạng thái hoạt động trong cơ thể.
      Chúc bạn và gia đình mạnh khỏe,

  7. Em mới xét nghiệm kết quả H.pylori c13 34/1000 như vậy mức độ có nguy hiểm không

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Với mức độ như vậy được xem là âm tính và không cần điều trị.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

1 2 3

Ý kiến của bạn

Đăng ký nhận cẩm nang Những điều cần biết về vi khuẩn HP và bệnh dạ dày

0