Phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp (H.pylori)

22 322 đã xem

Hiện nay đã có rất nhiều phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp được áp dụng trong lâm sàng và trong nghiên cứu. Tuỳ theo phương pháp đó có cần qua nội soi dạ dày tá tràng hay không hay không, người ta chia làm hai nhóm là: các phương pháp xâm lấn (invasive) và các phương pháp không xâm lấn (non- invasive).

Xem thêm: Thuốc điều trị vi khuẩn Hp | Phác đồ điều trị vi khuẩn Hp

Phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp (H.pylori) 1

Hiện nay đã có nhiều phương pháp khác nhau để kiểm tra nhiễm khuẩn Hp nhanh chóng

Các phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp có xâm lấn

Qua nội soi dạ dày và lấy các mảnh sinh thiết để xét nghiệm. Phương pháp này cho phép kiểm tra được hình thái tế bào, xác định được chủng Hp, nuôi cấy và làm được kháng sinh đồ để xem vi khuẩn Hp nhạy cảm với loại kháng sinh nào.

  • Test Urease: Dựa trên cơ sở Hp tiết ra nhiều men Urease đã phân huỷ urea thành amoniac và làm cho môi trường trở nên kiềm tính, từ đó làm dung dịch ure-Indol màu vàng chuyển sang màu hồng tím trong môi trường kiềm. Nhưng hạn chế của phương pháp này là độ nhạy thấp, cần phải có ít nhất 105 vi khuẩn trong mảnh sinh thiết mới đủ để làm dung dịch đổi màu, ngoài ra cuối đợt điều trị, không thể dùng test này để chẩn đoán vì có thể vi khuẩn vẫn còn, nhưng số lượng còn ít, không đủ để làm dung dịch đổi màu. Nếu đọc kết quả sau 24 giờ độ nhạy sẽ có thể cao, nhưng không còn có giá trị của một xét nghiệm nhanh, ngoài ra độ đặc hiệu giảm do một số vi khuẩn tiết men Urease có ở miệng như Streptococcus, Staphylococus có thể là nguyên nhân của kết quả dương tính giả. Gastrospirillum hominis, cũng có thể gây ra phản ứng dương tính. Phương pháp cho độ nhậy (93-97%), độ đặc hiệu (95-100%).
  • Phương pháp mô bệnh học: Bệnh phẩm được cố định bằng Formol 10% được xử lý theo phương pháp thông thường, cắt mảnh 4 – 6 mm. Nhuộm màu bằng nhiều phương pháp như: Hematixyline – eosine (H.E), Warthin- Starry, Giemsa, nhuộm Acridine- Orange và nhuộm hoá mô miễn dịch với kháng thể không đánh dấu, nhuộm Peroxydase- Antiperoxydase. Trong các phương pháp trên, nhuộm Giemsa thường được áp dụng hơn cả vì đơn giản, rẻ tiền, cho kết quả nhanh. Quan sát dưới kính hiển vi thấy H.pylori thường nằm trong các khe và trên bề mặt của niêm mạc. Ưu điểm của phương pháp này là có thể áp dụng được ở hầu hết các cơ sở y tế. Phương pháp cho độ nhậy > 95%, độ đặc hiệu (94-98%).
  • Phương pháp nuôi cấy: Mảnh sinh thiết được nghiền trong 0,5 ml nước muối sinh lý trong vài giây, sau đó được cấy vào môi trường cấy. H.pylori là một loài vi khuẩn yếu và khó nuôi cấy. Nhiệt độ môi trường phải luôn ở 370C. Quan sát hàng ngày sẽ thấy các khuẩn lạc tròn, sáng sau 3 ngày. Phương pháp này có độ đặc hiệu và độ nhạy cao và đặc biệt cần thiết trong các trường hợp cần phải thử độ nhạy của kháng sinh trong điều trị H.pylori. Phương pháp cho độ nhậy (70-80%), độ đặc hiệu 100%

 Các phương pháp xét nghiệm vi khuẩn Hp không xâm lấn

Có nhiều phương pháp không xâm lấn đã được sử dụng, tuy nhiên 3 phương pháp sau được sử dụng nhiều nhất vì cho độ nhậy và độ đặc hiệu cao, dễ sử dụng và ngày càng được ứng dụng nhiều.

  • Test thở CO2 phóng xạ: Dựa trên khả năng của H.pylori phân huỷ ure thành amoniac và CO2. Cho bệnh nhân uống một dung dịch ure phóng xạ C13 hoặc C14, khi có mặt H.pylori thì ure phóng xạ này sẽ bị phân huỷ và giải phóng ra CO2 phóng xạ, chất này được hấp thụ vào máu và được thải ra qua phổi  trong khí thở ra, sau đó người ta đo CO2 phóng xạ trong vòng 1 giờ. Các mẫu khí thở ra được phân tích tìm phóng xạ bằng máy đếm nhấp nháy. Phương pháp cho độ nhậy 85%, độ đặc hiệu 79%.
  • Test thở với ure phóng xạ C13

Ưu điểm là không bị nhiễm xạ, an toàn nhưng cần phải phân tích qua máy quang phổ kế. Có thể dùng được cho phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ em.

Đánh giá kết quả bằng chỉ số DOB, nếu DOB> 4% là có nhiễm H.pylori và DOB< 4% là không nhiễm H.pylori.

Trước khi làm test hơi thở, bạn có thể yêu cầu kỹ thuật viên cho biết, bạn đang chuẩn bị được làm xét nghiệm hơi thở với chất có phóng xạ hay không.

  • Test thở với ure C14

Phân tích với máy đếm nhấp nháy có giá thành rẻ hơn nhưng có nhiễm xạ với liều nhỏ (1/1000 lần so với chụp Xquang). Không nên dùng test này cho phụ nữ trong tuổi sinh nở, có thai, cho con bú và trẻ nhỏ vì bản chất C14 là chất phóng xạ.

Cần làm gì trước khi làm các kiểm tra nhiễm Hp bằng test thở

- Bệnh nhân phải ngưng các thuốc kháng sinh và thuốc chứa bismuth 4 tuần; ngưng thuốc sucralfat và thuốc ức chế bơm proton 2 tuần; phải nhịn đói 6h trước khi làm test.

Đánh giá kết qua qua thông số DPM (độ phân giải của chất phóng xạ trong một phút)

DPM< 50: không nhiễm H.pylori

DPM 50-199: không xác định có nhiễm H.pylori.

DPM> 200: có nhiễm H.pylori

  • Test huyết thanh: Dựa trên cơ sở tìm thấy kháng thể H.pylori trong huyết thanh. Người ta sử dụng phương pháp sắc ký miễn dịch để phát hiện các kháng thể IgG đặc hiệu trong huyết thanh bệnh nhân có nhiễm H.pylori, phương pháp cho kết quả nhanh, không phức tạp. Dùng để chẩn đoán một bệnh nhân mới, hay nghiên cứu dịch tễ học. Không dùng để theo dõi điều trị vì tỉ lệ IgG giảm rất chậm. Phương pháp cho độ nhậy (95-100%), độ đặc hiệu (91-98%). Tuy nhiên, phương pháp này thường hay cho kết quả dương tính giả vì cho dù vi khuẩn Hp không có trong dạ dày, kháng thể kháng Hp vẫn có thể lưu hành trong máu một vài năm, thậm chí là nhiều năm sau đó. Chính vì vậy, đây không phải là loại xét nghiệm tin cậy, được khuyến cáo sử dụng trước và sau khi điều trị. Lưu ý, chỉ sử dụng phương pháp này khi không có sẵn phương pháp nào có độ tin cậy cao hơn.
  • Xét nghiệm tìm kháng thể H.pylori trong phân (H.pylori stool antigen test):  Phương pháp này phát hiện kháng nguyên H.pylori trong phân, có giá trị trong chẩn đoán nhiễm H.pylori ở trẻ em, người lớn, có thể sử dụng trong đánh giá kết quả điều trị. Phương pháp cho độ nhậy (91-98%), độ đặc hiệu (94-99%).

Theo Hội tiêu hóa Việt Nam

Có thể bạn quan tâm: ,

Bình Luận Của Khách Hàng

Có 66 bình luận
  1. e vưa nội soi dạ dày xong ko thấy bs nói đến hp.Cho e hỏi e có cần xét nghiệm gì thêm ko ah?

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Nếu bạn chưa được làm xét nghiệm Hp thì nên kiểm tra lại nhé.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

  2. Em bị dạ dày hp vậy bây giờ em xét nghiệm vi khuẩn hp sau một thời gian dùng thuốc hay nội soi là tốt nhât,em hơi ngại đi nội soi,nếu xét nghiệm thì em nên làm theo quy trình thế nào? mong hồi đáp từ bác sĩ,em xin cảm ơn

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Việc kiểm tra lại sau khi sử dụng hết đơn thuốc là cần thiết để đánh giá hiệu quả của phác đồ và có hướng xử trí tiếp theo, và bạn cần kiểm tra lại sau khi sử dụng xong phác đồ tiệt trừ Hp sau 1 tháng để đi kiểm tra lại xem Hp còn hay không . Các test kiểm tra vi khuẩn Hp dạ dày chính xác hiện nay là nội soi là Clotest, test phân, test hơi thở. Bạn có thể làm một trong các xét nghiệm trên. Xem chi tiết trong bài viết: Các test kiểm tra nhiễm Hp dạ dày.
      Chúc bạn mạnh khỏe

  3. cho em hỏi em chưa kiểm tra hay test xem có trong người vi khuẩn HP hay không? thì giờ em nên kiểm tra hoặc sét nghiệm theo hình thức gì thì tốt nhất và cho kết quả chính xác nhất ạ?
    em trước đây có tiền sử về bệnh dạ dày rồi ạ.
    rất mong được sự hỗ trợ từ BS ạ
    em xin chân thành cảm ơn.

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Có nhiều phương pháp để kiểm tra nhiễm khuẩn Hp chính xác: test thở, nội soi làm clotest, xét nghiệm phân. Tùy thuộc vào mục đích mà sử dụng xét nghiệm khác nhau. Nếu bạn có triệu chứng đau dạ dày và chưa nội soi thì nên thực hiện nội soi và làm clotest. Trước khi nội soi bạn cần nhịn ăn ít nhất 6 tiếng, kiêng sử dụng đồ uống có màu, nếu nội soi không gây mê thì hạn chế uống nước để tránh trào ngược trong quá trình nội soi. Nếu thực hiện test thở bạn cần nhịn ăn 4 tiếng trước khi nội soi.
      Lưu ý ngừng tất cả các loại kháng sinh và bismuth ít nhất 4 tuần, các thuốc giảm tiết acid dạ dày ít nhất 2 tuần trước khi thực hiện các xét nghiệm trên.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

  4. Tôi muốn thử vi khuẩn HP thì cần phải chuẩn bị như thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Có nhiều phương pháp để kiểm tra nhiễm khuẩn Hp chính xác: test thở, nội soi làm clotest, xét nghiệm phân. Tùy thuộc vào mục đích mà sử dụng xét nghiệm khác nhau. Nếu bạn có triệu chứng đau dạ dày và chưa nội soi thì nên thực hiện nội soi và làm clotest. Trước khi nội soi bạn cần nhịn ăn ít nhất 6 tiếng, kiêng sử dụng đồ uống có màu, nếu nội soi không gây mê thì hạn chế uống nước để tránh trào ngược trong quá trình nội soi. Nếu thực hiện test thở bạn cần nhịn ăn 4 tiếng trước khi nội soi.
      Lưu ý ngừng tất cả các loại kháng sinh và bismuth ít nhất 4 tuần, các thuốc giảm tiết acid dạ dày ít nhất 2 tuần trước khi thực hiện các xét nghiệm trên.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

  5. Bé nhà em 8 tuổi bị hp đã 1 năm nhưng chỉ cho xét nghệm máu. Khi nào bé có thể test hơi thở ạ ?

    • Chuyên gia tư vấn says:

      Chào bạn,
      Trẻ trên 3 tuổi có thể làm test thở được bạn nhé.
      Chúc bạn mạnh khỏe,

1 2 3 7

Ý kiến của bạn

Đăng ký nhận cẩm nang Những điều cần biết về vi khuẩn HP và bệnh dạ dày

Vấn đề bạn quan tâm ( có thể chọn nhiều mục )
 
 
 
 
X

Cảm ơn bạn. Chuyên gia của chúng tôi sẽ trả lời câu hỏi của bạn trong thời gian sớm nhất.

Bạn vui lòng kiểm tra hòm thư để nhận câu trả lời

0