" " " "

Đặt hàng online

Tổng tiền : VNĐ

(Giá bán 420,000/Hộp 10 gói; Miễn phí giao hàng toàn quốc cho đơn hàng từ 2 Hộp trở lên)

Phương pháp tầm soát Hp – CT sức khỏe cho mọi nhà ngày 18-4-2017

108 đã xem

Chương trình “Sức khỏe cho mọi nhà”, phát sóng ngày 18/04/2017

  • Nội dung: Phương pháp tầm soát Hp
  • Khách mời: TS. Bác sĩ Võ Hồng Minh Công – Trưởng khoa nội tiêu hóa của Bệnh viện nhân dân Gia Định
  • MC: Kim Ánh

Nội dung chương trình

– MC: Khi mà nghi ngờ nhiễm HP thì có những phương pháp chẩn đoán như thế nào và ý nghĩa của từng phương pháp ra sao? và đặc biệt, Kim Ánh thấy rất nhiều thính giả đặt câu hỏi trong các phương pháp đó thì phương pháp nào được coi là hiệu quả nhất?

 BS: Hầu hết các bệnh nhân có triệu chứng viêm loét đầy tá tràng đều mong muốn biết mình có nhiễm Hp hay không. Hiện nay thì tỷ lệ nhiễm hp ở việt nam lên tới 70%, tỷ lệ nhiễm gây triệu chứng khoảng 15%, trong tỷ lệ nhiễm đó sẽ gây triệu chứng, khi mà có triệu chứng thì lúc đó mình mới đi tìm nguyên nhân nào gây tình trạng viêm loét dạ dày tá tràng. Hiện nay có ba nguyên nhân chính dẫn đến viêm loét dạ dày tá tràng : thứ nhất là nhiễm H.pylori, thứ hai là dùng thuốc giảm đau chống viêm, thứ ba là vấn đề stress, ăn uống không điều đô cuối cùng dẫn đến viêm loét dạ dày tá tràng. Do đó, đối với người có triệu chứng thì mình mới đi tầm soát Hp, và người trong nhà có người thân mắc ung thư dạ dày thì cũng nên đi tầm soát Hp. Hoặc bệnh nhân chuẩn bị sử dụng thuốc giảm đau hay là thuốc aspirin liều thấp kéo dài trong trường hợp tim mạch thì chugns ta cũng nên tầm soát Hp để điều trị trước phòng ngừa vấn đề viêm loét cũng như xuất huyết tiêu hóa do viêm loét dạ dày tá tràng. Đối với bệnh nhân thiếu máu thiếu sắt hoặc xuất huyết giảm tiểu cầu vô căn thì mình cũng nên đi tầm soát Hp. Còn những trường hợp còn lại thì mình cũng không nên đi tầm soát một cách thường quy. Và hiện nay có hai nhóm để tầm soát Hp. Nhóm thứ nhất là nhóm xâm lấn : có can thiệp và phải thông qua nội soi người ta sẽ làm xét nghiệm được goi là clotest là một chất chỉ thị màu khi mà chất chỉ thị màu này nếu mình đưa chất nhày vào thì chất chỉ thị màu bình thường nó màu vàng sẽ chuyển sang màu đỏ có nghĩalà mình nhiễm Hp. Thứ hai là mình lấy sinh thiết để mình lấy cái men để mình đi nhuộm Gram và soi thì mình thấy có con vi trùng hoặc là mình nuôi cấy có con vi trùng, đó là phương pháp có xâm lấn. Còn phương pháp không xâm lấn bao gồm : xét nghiệm máu,xét nghiệm phân,test hơi thể. Xét nghiệm máu tìm kháng thể kháng Hp, nếu mà xét nghiệm máu mà có kháng thể này điều đó chứng tỏ mình có nhiễm con Hp, nhưng mà kháng thể này nó tồn tại trong cơ thể mình từ 6 đến 18 tháng. Do đó khi mình điều trị Hp thì mình không sử dụng test huyết thanh chẩn đoán Hp này để đánh giá hiệu quả điều trị mà mình phải làm xét nghiệm test hơi thở. Hiện nay có 2 loại xét nghiệm test hơi thở là C13 và C14. C13 là một phóng xạ tự nhiên có trong cơ thể mình do đó làm xét nghiệm C13 thì phải thổi hai bao bóng, mình đánh giá độ chênh của hai bao bóng này, nếu trường hợp mà chênh 4/1000 thì được xem là có Hp. Thứ hai là C14 thì một phóng xạ tự nhiên, mình chỉ cần thở 1 bao bóng, nếu rường hợp có trong hơi thở thì xác định là có Hp. Và nguyên lý của nó là khi mình làm xét nghiệm này thì mình sẽ uống một chất dịch và chứa Cacbon C13 hoặc C14 và khi mình nhiễm Hp thì con Hp này sẽ tiết ra men urease và men urease này nó sẽ phan tích chất này tạo thành C02 và có định vị C13 hay C14 và có xuất hiện trong hơi thở,nếu hơi thở có 2 cacbon này điều đó chứng tỏ trong cơ thể mình có Hp. Xét nghiệm thứ ba là xét nghiệm phân, lấy phân để mình xem mình có con Hp hay không, nếu có điều đó chứng tỏ là mình đang nhiễm con Hp. Và hiện nay có một xét nghiệm mới nữa là xét nghiệm Hp bằng nước tiểu nhưng mà xét nghiệm này thì chưa phổ biến ở Việt Nam.

– MC: Thưa bác sĩ, thường trong chỉ định xét nghiệm Hp lần đầu sẽ gắn với một xét nghiệm là nội soi, như vậy đây có phải là xét nghiệm cao nhất cho lần xét nghiệm đầu tiên không thưa bác sĩ.

 BS: Đối với việc mình làm xét nghiệm nội soi và mình làm chất chỉ thị màu clotest thì đó là một xét nghiệm trực tiếp và có hiệu quả rất cao, độ nhạy lên tới khoảng chừng 96 – 97% và trong khi đó một xét nghiệm không xâm lấn là test hơi thở 96 – 97% tương đương với clotest do đó mà đối với nếu bệnh nhân nào mà lớn tuổi và trong gia đình có người ung thư có những triệu chứng về viêm loét dạ dày tá tràng nặng thì mình nên đi soi cho nhưng người từ 50 tuổi trở lên để mình xem có tổn thương hay không và có vi trùng hay không để mình điều trị. Sau khi mình điều trị Hp rồi mình có thể dùng test hơi thở để thẩm định lại xem thử con vi trùng này đã hết hay chưa.

– MC: Nội soi dạ dày có nguy hiểm hay không và có quy định gì về hai lần nội soi liên tiếp cho bệnh nhân hay không?

 BS: Nội soi là mình đưa camera để mình quay hình ảnh thôi. Thực ra động tác nội soi thì người nào cũng sợ, người bệnh nhân thì thấy bac sĩ mà đưa cái gì vào trong cơ thể mình, thứ hai là rất khó chịu. Do đó đối với các bệnh nhân mà có triệu chứng và dấu hiệu báo động thì những người này nên tầm soát những thực thể : viêm loét, polyp, viêm loét và ung thư. Thứ nhất là bệnh nhân trên 50 tuổi, thứ hai là bệnh nhân có triệu chứng thiếu máu, thứu ba là bệnh nhân có cảm giác nôn, buồn nôn kéo dài mà không hết thì cũng phải nên soi và những bệnh nhân nào có triệu chứng của viêm loét dạ dày tá tràng và trong gia đình có người bị ung thư dạ dày thì mình cũng nên nội soi để mình tầm soát những tổn thương.

– MC: Một vị thính giả ở Bình Thuận có gửi câu hỏi về chương trình. Nội soi như vậy liệu có lây vi khuẩn Hp cho nhau hay không? Bởi vì mình thấy là nội soi cho người này xong thì tới người khác có thể là chỉ cách nhau vài phút thôi. Tất nhiên là bác sĩ cũng rửa ống nội soi bằng dung dịch  gì đó để có thể diệt vi khuẩn nhưng mà có diệt được hết hay không? Liệu có sự lây nhiễm giữa người này và người kia khi mà nôi soi như vậy hay không?

 BS: Thực ra trong phòng nội soi không chỉ có một ống soi mà có thể có từ 2 đến 3 ống soi. Khi mình nội soi xong thì ống soi được ngâm trong dung dịch và ống soi được rửa và quy trình rửa này rất là kĩ hầu như không còn tỷ lệ nhiễm. Những trung tâm lớn mỗi lần nội soi xong thì mỗi người nội soi sẽ được soi bằng ống soi mới chứ không lặp đi lặp lại. Vì thế mình có thể an tâm vấn đề tỷ lệ nhiễm. Tuy nhiên trong ngành y khoa thì không cái nào tuyệt đối 100% nhưng mà tỷ lệ này là trên 90% sẽ không bị lây nhiễm.

– MC: Khi nào mình có thể dùng xét nghiệm máu để quyết định kết quả sau đó thưa bác sĩ Minh Công?

 BS: Chúng ta biết xét nghiệm máu là xét nghiệm gián tiếp mà thông cái chất chống lại con Hp. Con Hp này nằm trong dạ dày và không nằm trong máu nhưng tất cả dị vật, những con vi khuẩn vào trong người thì cơ thể đều tạo ra một chất chống lại nó gọi là kháng thể. Khi mà xuất hiện kháng thể thì tức là đã nhiễm con Hp. Nếu bệnh nhân mà trước đây chưa từng điều trị viêm dạ dày mà mình xét nghiệm mà thấy có IgA, IgE dương tính điều đó chứng tỏ rằng đang nhiễm con Hp và chúng ta sẽ điều trị. Và kháng thể này tồn tại trong cơ thể mình từ 6 đến 18 tháng. Do đó để xét nghiệm lại thì mình sau 18 tháng mới xét nghiệm lại, nếu xét nghiệm lại mà nó dương tính thì cái con vi khuẩn này đang tồn tại trong dạ dày. Nhưng mà mình sẽ không biết là con vi trùng này mình bị tái nhiễm hay là mình điều trị không hết. Do đó đối với các nhà khoa học ngay cả các nhà tiêu hóa việt Nam cũng nói rằng mình sẽ không sử dụng xét nghiệm máu để đánh giá hiệu quả điều trị. Sau khi mình điều trị Hp, mình phải ngưng kháng sinh 4 tuần và kháng tiết 2 tuần sau đó mình xét nghiệm lại bằng hai phương pháp đó là nội soi và test hơi thở. Nếu sợ nội soi thì có thể làm test hơi thở nếu một trong hai về âm tính thì có nghĩa là mình đã điều trị hết Hp.

– MC: Trước khi làm nội soi thì mình cần phải lưu ý vấn đề gì. Nhiều người rất lo lắng là khi mà nội soi như vậy thì mình có phải nhịn ăn không và nhịn ăn thì nhịn bao lâu và mình cần phải nhịn những món gì không trước khi làm nội soi. Và có chỉ định về xét nghiệm hơi thở thì chúng ta cần phải lưu ý vấn đề gì?

 BS: Tất cả bệnh nhân soi rất lo lắng mình sẽ phải chuẩn bị những gì trước một xét nghiệm, đối với nội soi thì bệnh nhân rất sợ, nội soi rất là cực nhưng mà lại có hiệu quả cao. Đối với nôi soi dạ dày thì mình quay camera để thu hình ảnh trong lòng dạ dày xem có tổn thương hay không và mình sẽ lấy chất nhày để xem có vi trùng hay không. Muốn mà để cho thấy hình ảnh dạ dày rõ ràng thì bắt buộc dạ dày phải trống. Do đó khi mình ăn vào thì dạ dày mình sẽ co bóp từ 4 đến 6 tiếng thì thực phẩm mới xuống hết ruột non và dạ dày trống. Do đó mình nhịn ăn ít nhất là 6 tiếng. Do đó đối với bệnh nhân trước khi đi soi vào buổi sáng thfi buổi tối hôm trước mình ăn uống bình thường đến buổi sáng mình đi soi thì chắc chắn dạ dày sẽ trống và hình ảnh nội soi sẽ rất đẹp. Thứ hai để cho kết quả clotest  và test hơi thở chính xác, thì tất cả mọi người phải thực hiện khi mình uống kháng sinh thì mình phải ngưng ít nhất 4 tuần trước khi mình làm xét nghiệm tiệt Hp. Mình điều trị Suncrafate ức chế tiết hay là trymo thì mình phải ngưng 2 tuần trước khi làm xét nghiệm. Khi thực hiện đúng nguyên tắc đó thì mình sẽ có được kết quả chính xác và hiệu quả lên tới 97%

– MC: Khi mà áp dụng phương pháp xét nghệm chẩn đoán Hp. Có những yếu tố nào ảnh hưởng đến kết quả chẩn đoán hay không?

 BS: Kết quả xét nghiệm ảnh hưởng là do mình không tuân thủ nguyên tác trước khi làm xét nghiệm. Thứ nhất, trước khi làm xét nghiệm là mình phải ngưng kháng sinh ít nhất là 4 tuần và kháng tiết ít nhất là hai tuần. Khi mình clotest lấy chất nhày xét nghiệm thì con vi khuẩn tiết ra urease thì gây ra sự chuyển đổi màu từ màu vàng sang màu đỏ

Khi mình dùng kháng sinh hay kháng tiết thì con vi khuẩn tự bảo vệ nó, nó co lại thành hình cầu khuẩn mà cầu khuẩn thì không sinh ra urease. Nếu trong quá trình mình dùng kháng sinh hay kháng tiết thì con vi khuẩn sẽ ở dạng cầu khuẩn mà cầu khuẩn không sinh ra urease và sẽ âm tính người ta gọi là âm tính giả. Do đó để chính xác chúng ta bắt buộc phải ngưng kháng sinh  4 tuần và ngưng kháng tiết tối thiểu là 4 tuần thì mới  đi làm nội soi hoặc test hơi thở lại.

– MC: Lúc trước là chúng ta nói về quá trình kiểm tra trước điều trị. Còn bây giờ kiểm tra Hp sau điều trị thì các bác sĩ sẽ dùng những phương pháp nào và có nhất thiết là phải nội soi trở lại hay không và có lưu  ý gì trước khi chúng ta kiểm tra lại.

 BS: Đối với sau khi mình diệt Hp, mình sẽ sử dụng công thức 4 thuốc có/không có bismuth thì đó mới là điều trị con vi trùng sau đó mình phải điều trị làm sao lành vết thương. Nếu bệnh nhân còn triệu chứng thì mình sẽ dùng thuốc ức chế tiết kháng H2 hoặc thuốc ức chế bơm proton. Sau khi điều trị xong vẫn nguyên tắc ngưng kháng tiết 2 tuần và kháng sinh 4 tuần. Xét nghiệm được hội tiêu hóa Việt Nam khuyến khích sử dụng sau khi điều trị để đánh giá hiệu quả điều trị là nội soi clotest và làm test hơi thở. Nếu ai không sợ nội soi thì mình sẽ làm nội soi dạ dày còn ai mà quá sợ soi thì sẽ làm test hơi thở để đánh giá và hai xét nghiệm này kết quả tương đương nhau.

Câu hỏi khán thính giả

– BN: Thưa bác sĩ, tôi năm nay 50 tuổi, mình xét nghiệm máu bình thường trong định kỳ có chẩn đoán được nhiễm khuẩn Hp hay không?

 BS: năm nay chị 50 tuổi rồi và làm xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán âm tính. Nếu mà chị không có triệu chứng của bệnh dạ dày không đầy hơi, chướng bụng, đau bụng nếu mà xét nghiệm chẩn đoán âm tính thì tức là mình không có con vi trùng mặc dù xét nghiệm này có độ chính xác là 80 – 90%. Còn nếu mà chị có triệu chứng của bệnh dạ dày thì chị cần làm them một xét nghiệm nữa là nội soi hoặc test hơi thở còn đối với chị khám sức khỏe mà dạ dày hoàn toàn bình thường không có triệu chứng gì cả thì mình làm xét nghiệm huyết thanh âm tính thì mình hoàn toàn bình thường và dạ dày mình hoàn toàn khỏe mạnh.

– BN: Thưa bác sĩ em có đọc thông tin trên mạng thì con vi khuẩn Hp này có lây qua đường ăn uống thì không biết là thông tin này có chính xác hay không vì bản chất công việc đi làm thì phải thường xuyên ăn uống ở ngoài không ăn ở nhà. Ăn hàng quán thì có bị lây không ạ ?

 BS: Con Hp lây qua đường ăn uống, khi mình điều trị hết rồi thì mình cần phòng ngừa lây nhiễm, mình không nên ăn chung bát đĩa, uống chung ly. Nhất là đối với nam giới khi vào buổi tiệc hay uống chung một ly, mà tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Hp là khoản 70%, tức là cứ 10 người thì có 7 người nhiễm nên uống chung một ly như vậy rất dễ lây nhiễm cho nhau. Mình không biết là người nào bị nhiễm, mình điều trị hết rồi mà mình đi xong mình bị nhiễm trở lại do đó cần phải thay đổi lối sống. Chén ai người đấy dùng, đũa ai người đấy gắp, ly ai người đấy uống. Đối với hàng quán, mình vào các hàng quán mà nó được cấp phép và được bán thì những nơi đó là đạt chuẩn cũng không nên lo lắng quá, mình lo lắng cuối cùng mình không biết mình ăn ở đâu.

– BN: Hai tháng trước em đi nội soi bao tử thì em bị viêm teo niêm mạc và nhưng xét nghiệm Hp âm tính. Em hay bị ợ hơi, ngán ăn thì em có cần điều trị gì không bác sĩ và em có cần uống thuốc diệt Hp. Em có cần đi test và nội soi lại không.

 BS: Viêm teo niêm mạc dạ dày nếu có vi trùng thì con Hp có độc tính CagA khá mạnh. Còn nếu không có vi trùng thì mình đã bị bệnh lý dạ dày khá lâu rồi. Đối với anh đã có viêm teo niêm mạc dạ dày không có Hp thì mình chỉ cần điều trị theo công thức điều trị viêm dạ dày không có Hp là : sử dụng kháng tiết acid cộng với antacid 6 đến 8 tuần thì nó sẽ khỏi. Nếu mà anh có nhiễm khuẩn Hp thì anh điều trị 14 ngày để diệt Hp và 2 – 4 tuần để lành vết thuơng. Đối với anh có nói là anh bị teo niêm mạc dạ dày và không có Hp và không biết trước đây anh làm xét nghiệm anh có tuân thủ là ngưng cái kháng sinh 4 tuần và kháng tiết hai tuần hay không? Nếu trường hợp mà anh tuân thủ thì mình xem như là không có vi trùng, nếu như anh nhớ lại là anh chưa có tuân thủ thì anh nên đi soi dạ dày lại và xét nghiệm lại có thể bằng nội soi hoặc là anh làm test hơi thở. Và phải tuân thủ theo nguyên tắc làm xét nghiệm Hp một lần nữa, nếu dương tính thì điều trị Hp, âm tính thì điều trị không có Hp.

Đăng ký nhận cẩm nang Những điều cần biết về vi khuẩn HP và bệnh dạ dày

Vấn đề bạn quan tâm ( có thể chọn nhiều mục )
 
 
 
 
X

Cảm ơn bạn. Chuyên gia của chúng tôi sẽ trả lời câu hỏi của bạn trong thời gian sớm nhất.

Bạn vui lòng kiểm tra hòm thư để nhận câu trả lời

×
0